Komünler ve komünal yaşam biçimleri insanlar için yüzyıllar boyunca
merkezileşmiş devlete karşı devrimci bir karşı güç olarak örgütlenmenin ilham
kaynağı olmuştur.
Tahir Emre Kalaycı 24.08.2016 Sendika Org.
Yazıdaki görseller: Mirko Rastić
Komün fikri,
yüzyıllar boyunca asilerin ve devrimcilerin radikal düş gücünü canlı tutmuştur.
Marx ve Kropotkin gibi radikal kuramcılar, komünal yaşam biçimleriyle nitelenen
kapitalizm öncesi toplumları incelemiş, bu toplumları gerekli özgürleştirici
dürtüden yoksun oldukları için mutlaka devrimci olarak nitelemedikleri halde
yine de ilham kaynağı olan tarihsel örnekler olarak ele almışlardır.
1871 yılında
Paris’te yönetimi ele geçiren Komünarlardan sonraki yıllarda, dünya çapında
Tolstoycu Yaşam ve Emek komünlerinden, kuzey Fransa’daki la ZAD’a[1],
1919 Bavyera Cumhuriyeti’nden, 1950’lerin Uruguay’ındaki Comunidad Del Sur’a,
17. yüzyılın korsanlarından 20. yüzyılın köylülerine birçok tasarlanmış
topluluk ve komünal deneyim ortaya çıktı. Hepsinin ortak noktası eski dünyanın
bağrından yeni bir dünya yaratma tutkusuydu.
Bu komünal
deneyimlerin katılımcılarının arzusu kendilerini toplumdan soyutlamak değildi,
aksine kaderlerini ellerine alıp yeni bir yaşamı ortaklaşa kurmaktı. Farklı
mekân ve zamanlarda sayısız komünal hareket örneği, komün biçiminin kesinlikle
marjinal, karşıkültürel bir yaratım olmadığını doğrulamaktadır. Aksine
insanları Paris, Barselona ve Kürdistan’daki barikatlara sürükleyen devrimci
fikirler Tahrir’den Taksim’e, Sintagma’dan Zucotti Park’a milyonlarca
protestocunun farklı yöntemlerinde yankılanmıştır.
Tarihteki
herbir ve her komün, devletin gerici güçleriyle karşılaşmıştır ve bazıları
diğerlerine göre kendilerini savunmakta daha başarılı olmuştur. Önümüzdeki
zorluk, bu önceden yalıtılmış enerji, umut ve iktidar patlamalarını bir araya
getirmek ve birleşik bir komün ağı yaratmaktır. Bu tür bir uluslararası birlik,
sadece düşmanları tarafından kendisine yöneltilen yıkıcı güçlere karşı durmayı
başarmayacak, aynı zamanda uzun erimli büyümeyi ve yaşamda kalmayı güvence
altına almak için de hazır olacaktır.
Yerli ve
Maroon[2] komünleri
Rusya köylü
komünleri
